«Τούς τοῦ Ἄθω πατέρας καί ἀγγέλους ἐν σώματι, Ὁμολογητάς καί Ὁσίους,
Ἱεράρχας καί Μάρτυρας, τιμήσωμεν ἐν ὕμνοις καί ᾡδαῖς,
μιμούμενοι αὐτῶν τάς ἀρετάς, ἡ τοῦ Ὄρους πληθύς πᾶσα τῶν Μοναστῶν,
κραυγάζοντες ὁμοφώνως· δόξα τῷ στεφανώσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ ἁγιάσαντι,
δόξα τῷ ἐν κινδύνοις ἡμῶν προστάτας δείξαντι»
Ἀγαπητοί µου Πατέρες καί Ἀδελφοί,
Ἡ Β΄ Κυριακή τοῦ Ματθαίου, µετά τήν Κυριακή τῶν Ἁγίων Πάντων, ἔχει καθιερωθεῖ ὡς ἑορτή τῶν Ὁσίων καί Θεοφόρων Πατέρων, πού ἔλαµψαν στόν Ἄθωνα ἤ ἀλλιῶς, πάντων τῶν Ἁγιορειτῶν Πατέρων.
Ὁ Ἄθως, ὄρος µεγαλειῶδες καί ἐπιβλητικό ἤ ὅπως λέγει ὁ Ἡρόδοτος «ὄρος µέγα τε καί ὀνοµαστόν», ἀνέκαθεν προκαλοῦσε τόν θαυµασµό. Ὑπῆρξε λαµπρό κέντρο τῶν προχριστιανικῶν αἰώνων καί τόπος ἀπαράµιλλου φυσικοῦ κάλλους.
Αὐτόν τόν τόπο, σύµφωνα µέ τήν ἱερά Παράδοση, ζήτησε ἡ ἴδια ἡ Θεοτόκος ἀπό τόν Χριστό ὡς «κλῆρον καί περιβόλαιον καί λιµένα πάντων τῶν θελόντων σωθῆναι». Πηγαίνοντας πρός τόν Ἅγιο Λάζαρο, στήν Κύπρο, λόγῳ θαλασσοταραχῆς, προσορµίστηκαν στή θέση τῆς Μονῆς Ἰβήρων. Ἡ Θεοτόκος, ἐντυπωσιασµένη ἀπό τό φυσικό κάλλος, τό ζήτησε ἀπό τόν Υἱό της, πρᾶγµα πού ἔγινε. Λέγεται πώς καί ὁ Μ. Κωνσταντίνος σκέφθηκε ἀρχικά νά χτίσει ἐκεῖ τή νέα πρωτεύουσα τοῦ Κράτους του.
Ἀπό τόν 9ο αἰ. µ.Χ., τό Ἅγιον Ὄρος, τό «περιβόλι τῆς Παναγίας» ὅπως ὀνοµάστηκε, κατέστη πυρῆνας Μοναχισµοῦ, πνευµατικό κέντρο, τόπος καρδιακῆς προσευχῆς, ἄσκησης καί βιωµένης Θεολογίας. Οἱ Ἁγιορεῖτες Πατέρες ἔλαβαν τήν κλήση τοῦ Θεοῦ, καί τηρῶντας τά ἐντάλµατα τῆς µοναχικῆς βιοτῆς, ἔφθασαν σέ ὕψη Χάριτος, ἀρετῆς καί ἁγιότητος. Οἱ ἐπώνυµοι Ἁγιορεῖτες Ἅγιοι φτάνουν τούς 420. Ἱεροµόναχοι καί ἁπλοί µοναχοί, Ἡγούµενοι καί Ἱεραπόστολοι, Ἱεράρχες καί Μάρτυρες συνθέτουν τόν κατάλογο τῶν Ἁγιορειτῶν ἁγίων, ἐνῶ εἶναι χιλιάδες οἱ ἀφανεῖς ἅγιοι.
Βοηθός καί τροφός τους, ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ µητέρα ὅλων, πού ὡς µάνα τήν ἐπικαλοῦνται συνεχῶς πάντα, δίνοντάς µας παράδειγµα πρός µίµηση. Κάθε Ναός, κάθε Κελί µοναχοῦ, ἔχει µιά εἰκόνα τῆς Θεοτόκου. Ἰδίως οἱ µεγάλες Μονές στολίζονται µέ πολλές καί θαυµατουργές Εἰκόνες τῆς Παναγίας, κάθε µιά µέ ξεχωριστή ἱστορία καί θαύµατα, δείχνοντας τήν ἀγάπη τῶν Ἁγιορειτῶν στήν Παναγία καί τή θαυµαστή πρόνοια Της γιά τούς Πατέρες, διαχρονικά, ὡς Πορταΐτισσα, Βηµατάρισσα, Παραµυθία, Τριχεροῦσα, Γοργοϋπήκοος, Ἄξιον Ἐστί, κ.ἄ.
Ἡ κοινή ἑορτή τῶν Ἁγιορειτῶν Ἁγίων καθιερώθηκε τόν 19ο αἰῶνα µέ τή συµβολή τοῦ ἁγίου Νικοδήµου τοῦ Ἁγιορείτου. Ὁ ἴδιος συνέθεσε καί τήν Ἀκολουθία τους. Πιό σηµαντικές µορφές εἶναι ὁ ὅσιος Ἀθανάσιος, ἱδρυτής τῆς Μεγίστης Λαύρας τόν 9ο αἰ., ὁ σύγχρονός του Ὅσιος Πέτρος. Οἱ Σέρβοι αὐτοκράτορες Σάββας καί Συµεών Νεµάνια οἱ Χιλανδαρινοί. Εἶναι ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαµᾶς, οἱ ἅγιοι Εὐδόκιµος καί Μάξιµος ὁ Γραικός τῆς Μονῆς Βατοπαιδίου, ὁ Νήφων ὁ Διονυσιάτης, ποῦ ἀνεδείχθη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1508), ὁ ὅσιος Ἱερόθεος ὁ Ἰβηρίτης († 1745), ὁ ἱερο-ἐθνοµάρτυς Κοσµᾶς Αἰτωλός († 1779), Διδάχος τοῦ Γένους, ὁ ἅγιος, Διονύσιος ἐν Ὀλύµπῳ, ὁ Δαµιανός ἐν Κισσάβῳ, ὁ ἅγιος Μακάριος Νοταράς († 1805), ὁ Νικόδηµος ὁ Ἁγιορείτης († 1809), ὁ Νήφων ὁ Χίος († 1809), ὁ Ἀθανάσιος ὁ Πάριος († 1813) καί ἄλλοι.
Πολύτιµοι πνευµατικοί θησαυροί τοῦ καιροῦ µας εἶναι καί οἱ Ἁγιορεῖτες Ὅσιοι Παΐσιος († 1994), Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης († 1991), Ἰωσήφ Ἡσυχαστής († 1959), Ἐφραίµ Κατουνακιώτης († 1998). Οἱ διδαχές τους εἶναι συνεχές ἀνάγνωσµα τῶν πιστῶν ἔχοντάς τους, βοηθούς ἐν καιρῷ πειρασµοῦ. Εἶναι ἡ ἀπόδειξη πώς, ἀκόµα καί στίς δύσκολες ἡµέρες µας, κάποιοι κατάφεραν νά καθαρίσουν τή καρδιά τους ἀπό τά πάθη, νά ἑνωθοῦν µέ τίς θεῖες ἄκτιστες ἐνέργειες καί νά γίνουν θεοί κατά χάριν. Ὁ Ἁγιορείτης Ἱεράρχης Γρηγόριος Παλαµᾶς τονίζει: «Ἅγιοί εἰσιν οἱ δι’ ἄκραν καθαρότητα τῆς καρδίας ἰδόντες καί παθόντες τήν τοῦ Θεοῦ λαµπρότητα». Ὅλοι µποροῦµε νά τούς µοιάσουµε. Ἀπόδειξη, οἱ ἁπανταχοῦ Μοναχοί καί ἀσκητές καί δή, οἱ Ἁγιορεῖτες.
Ἀδελφοί µοῦ ἀγαπητοί,
Τό Ἅγιον Ὄρος εἶναι διαχρονικά, σηµεῖο ἀναφορᾶς καί πόλος ἕλξης παγκοσµίως. Πολλοί ἀδελφοί, ἀπό τά πέρατα τοῦ κόσµου, καταφεύγουν στόν Ἄθωνα, γιά τήν ἐσωτερική τους κάθαρση, γιά τή διευκόλυνση τῆς µετάνοιας καί ἀλλαγῆς, γιά µιά καινούρια πορεία στή ζωή. Συναντοῦν καί συνοµιλοῦν µέ ἀνθρώπους ποῦ ἄφησαν ἀνέσεις, ἀξιώµατα, καριέρες καί προοπτικές. Εἶναι οἱ ἄνθρωποι πού ἄφησαν τά τερπνά τοῦ κόσµου καί συνοµολόγησαν µέ τόν Ἀπόστολο Παῦλο ὅτι πάντα «ἡγοῦµαι σκύβαλα ἵνα Χριστόν κερδήσω» (Φιλιππ. 3,8) ἐφαρµόζοντας τόν Εὐαγγελικό λόγο. Οἱ Ἁγιορεῖτες Πατέρες µέρα καί νύχτα, σέ κελιά καί Ναούς, σέ Σκῆτες καί Κοινόβια, δέονται γιά τήν προσωπική τελείωση καί µετάνοιά µας. Ἄς παραδειγµατιστοῦµε ἀπό τόν ἀγῶνα τους, ἄς ἀκολουθήσουµε τίς διδαχές τους καί ἄς προσευχηθοῦµε νά τούς στηρίζει ὁ Θεός στόν ἀγῶνα τους, µέ τήν πρεσβεία τῆς Κυρίας Θεοτόκου, τῆς «Δέσποινας» τοῦ Ὄρους.
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Νικαίας Ἀ λ έ ξ ι ο ς