«Τόν Σταυρόν σου προσκυνοῦμεν, Δέσποτα
καί τήν ἁγίαν Σου ἀνάστασιν δοξάζομεν»
Ἀγαπητοί µου Πατέρες καί ἀδελφοί,
Ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ προαναγγέλλεται καί προτυπώνεται σέ ὅλη τήν Παλαιά Διαθήκη. Ὁ πρῶτος µυστικός τύπος τοῦ Σταυροῦ κρύβεται στόν Παράδεισο τῆς Ἐδέµ. Τό «ξύλο τῆς ζωῆς» εἶναι ὁ πρῶτος καί ἀρχαιότερος τύπος τοῦ Τιµίου Σταυροῦ. Λέγει σχετικά ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαµασκηνός: «Αὐτόν τόν Σταυρόν προτύπωσε τό ξύλο τῆς ζωῆς στόν Παράδεισο, τό φυτευµένο ἀπό τόν Θεό. Μέ τό ξύλο ἐπῆλθε ὁ θάνατος, µέ τό ξύλο ἔπρεπε νά δωρηθεῖ ὑπό Θεοῦ ἡ Ἀνάσταση».
Τά γεγονότα πού ἀκολούθησαν συνδέονται ὅλα µέ τόν Σταυρό. Εἶναι ἡ Θυσία τοῦ Ἰσαάκ, εἶναι ὁ βίος τοῦ Ἰωσήφ τοῦ Παγκάλου, εἶναι ὁ Μωυσῆς πού σώθηκε σέ ξύλινο καλάθι στόν Νεῖλο, εἶναι ἡ διάβαση τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης, µέ τό χάραγµα τοῦ Σταυροῦ, εἶναι ἡ νίκη τοῦ Μωϋσῆ ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν µέ τό σχῆµα τοῦ Σταυροῦ πάνω στό ραβδί του, εἶναι ὁ χάλκινος ὄφις. Τό σηµεῖο τοῦ Σταυροῦ συνοδεύει τόν περιούσιο λαό στήν κατοπινή πορεία του, µέχρι τήν ὁριστική του ἐγκατάσταση στή Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας.
Ὁ Κύριος προτάσσει τόν Σταυρό, τόν ὀδυνηρό, ἀφοῦ εἶναι ὄντως «πικρόν τό ποτήριον», ἀλλά καί συνάµα ἐλπιδοφόρο, ἀφοῦ µέσῳ τοῦ Σταυροῦ ὁδηγούµαστε στήν Ἀνάσταση καί δέ νοεῖται Ἀνάσταση χωρίς Σταυρό. «Ὅποιος δέν παίρνει τόν σταυρό του νά µέ ἀκολουθήσει, δέν εἶναι ἄξιός µου» (Μτθ. 10, 38) καί «Ὅποιος θέλει νά ἔλθει µαζί µου, ἄς ἀπαρνηθεῖ τόν ἑαυτό του, ἄς σηκώσει τόν σταυρό του καί ἄς µέ ἀκολουθήσει» (Μρκ. 8, 38). Καί ἡ διδαχή τοῦ Κυρίου εἶναι βιωµατική καί ὀδυνηρά ἐµπειρική, δεδοµένου ὅτι Ἐκεῖνος ἀνεβαίνει στόν Σταυρό, ὑφιστάµενος τό Μαρτύριο, «ἄν καί δέν ἔπραξε κακό καί δέ βρέθηκε δόλος στό στόµα Του» (Ἀποκ. 14, 4).
Ὁ θεῖος Παῦλος διακηρύσσει ὅτι ὁ Σταυρός εἶναι δύναµη Θεοῦ γιά τούς σωζοµένους καί µωρία γιά τούς ἄλλους (Α΄ Κορ. 1, 18). Ἡ Ἐκκλησιαστική Ἱστορία εἶναι πλήρης ἀπό τό Μυστήριο τοῦ Σταυροῦ, πού ὑµνεῖ ἐναρµόνια ἡ Ὑµνολογία. Ἀκόµη καί τό σχῆµα τοῦ σώµατός µας εἶναι σταυροειδές, ὅπως ἁπλώνουµε τά χέρια µας, καί τό σηµεῖο τοῦ Σταυροῦ συνοδεύει τήν κάθε κίνησή µας.
Ἡ Ἐκκλησία µας τιµᾷ ἰδιαιτέρως τήν ἁγία Ἰσαπόστολο Ἑλένη, ἡ ὁποία βρῆκε, τό 326 µ.Χ., καί πρόβαλε τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου, ἐκεῖνον πού εἶδε σέ ὅραµα ὁ γιός της ἐπίσης Ἰσαπόστολος Κωνσταντῖνος. Μέ τό «ἐν τούτῳ νίκα», νίκησε τούς ἐχθρούς καί στήριξε τήν Ἁγία µας Ἐκκλησία. Μέ τό ἴδιο σύνθηµα πορευόµαστε καί µεῖς στή ζωή µας.
Ἀδελφοί µου ἀγαπητοί,
Ὁ σωτηριώδης Σταυρός τοῦ Κυρίου περικλείει ὅλη τή Θεία Οἰκονοµία. Περιλαµβάνει τά πάντα καί ἐκτείνεται πρός ὅλα τά πέρατα, τά αἰσθητά καί τά νοητά, τά Ἄνω, τά κάτω, τά γύρω καί τά ἐνδιάµεσα. Ἀνεβαίνοντας ὁ Κύριος στόν Σταυρό, ἀνεβάζει καί µᾶς πρός τό φῶς τῆς Ἀναστάσεώς Του. Κατόπιν κατεβαίνει στόν Ἅδη, γιά νά σώσει καί τούς κεκοιµηµένους ἀδελφούς (Ἐφ. 4, 8). Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἐπιτρέπει στόν ἑαυτό του µόνο µιά καύχηση και αὐτή συνδέεται ἀποκλειστικά µέ τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου… «Ἐµοί δέ µή γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ µή ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡµῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι’ οὗ ἐµοί κόσµος ἐσταύρωται κἀγώ τῷ κόσµῳ» (Γαλ. 6, 14).
Καί µεῖς καλούµεθα νά προσοικειωθοῦµε τόν Σταυρό, νά βιώσουµε τό Πάθος τοῦ Κυρίου, σταυρώνοντας πάθη καί ἀδυναµίες. Ἄς κλίνουµε τά γόνατα καί τίς ψυχές, προσκυνοῦντες καί δοξάζοντες τόν Ὑψωθέντα στόν Σταυρό Κύριο καί ἐξαιτοῦντες τή συµµετοχή µας στήν Ἀνάσταση καί στήν αἰώνια Βασιλεία Του, Ἀµήν.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ καί ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Νικαίας Ἀ λ έ ξ ι ο ς